Województwo · Polska
Czarny gryf na złotym polu — zwierzę o głowie i skrzydłach orła na ciele lwa, jedyne takie wśród szesnastu polskich województw. Herb ustanowiono w 2002 roku, i to mimo negatywnej opinii Komisji Heraldycznej. Dawniej gryf pomorski był czerwony na srebrze; dziś jest czarny na złocie, jak gryf kaszubski.
Flag
Not available
Coat of Arms
Not available
Herb — czarny gryf ze wzniesionymi skrzydłami w polu złotym.
Czarny gryf ze wzniesionymi skrzydłami, z wysuniętym językiem koloru czerwonego, w polu tarczy herbowej koloru złotego.
Autorem wzoru jest rzeźbiarz Wawrzyniec Samp. Za pierwowzór uchodzi szesnastowieczny fresk z wizerunkiem gryfa w prezbiterium archikatedry oliwskiej — choć samo to wskazanie bywa w źródłach podawane bez odsyłacza, więc lepiej traktować je jako tradycję niż ustalenie.
Rzecz warta odnotowania na stronie o heraldyce: herb ustanowiono w 2002 roku pomimo negatywnej opinii Komisji Heraldycznej działającej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Komisja opiniuje projekty herbów, flag i insygniów samorządowych; jej zdanie nie jest wiążące, ale rzadko bywa lekceważone. Pomorskie należy więc do nielicznych województw, których herb obowiązuje mimo sprzeciwu organu powołanego do jego oceny.
Wizerunek czarnego gryfa zwróconego w prawo na złotym tle uznaje się za herb Kaszub. Oba herby bywają utożsamiane — niektóre źródła podają nawet, że to jeden i ten sam herb.
Warto jednak zaznaczyć, że samo utożsamienie obu herbów figuruje w źródłach bez odsyłacza. Pewne jest natomiast, że województwo wybrało godło, które Kaszubi uważają za swoje — i że wybór ten rozstrzygnął spór starszy niż samo województwo.
Jedna rzecz jest przy tym udokumentowana. W wielkim dziewięciopolowym herbie Pomorza z około 1530 roku pole trzecie należy do księstwa kaszubskiego i przedstawia właśnie „w polu złotym gryfa wspiętego w prawo, czarnego”. Czarny gryf na złocie jest więc w heraldyce historycznej znakiem Kaszub, niezależnie od tego, jak rozstrzygnąć kwestię tożsamości obu herbów. Rzecz opisana jest szerzej na stronie o herbie województwa zachodniopomorskiego.
Gryf sam w sobie jest w polskiej heraldyce wojewódzkiej wyjątkiem. Czternaście pozostałych województw nosi orły, lwy albo godła złożone; zwierzę mieszane, o głowie i skrzydłach orła na ciele lwa, występuje tylko tutaj i w sąsiednim zachodniopomorskim.
Dzisiejszy czarny gryf na złocie nie jest jedynym, jakiego Pomorze używało. Barwy zmieniały się razem z ustrojem.
Zmiana barw z czerwieni na srebrze na czerń na złocie to nie kosmetyka: to przejście od herbu ziemskiego dawnej Rzeczypospolitej do godła utożsamianego z Kaszubami.
W 1999 roku rozpisano konkurs na herb nowego województwa. Zwycięski projekt nie był tym, który obowiązuje dziś — łączył dwa godła.
Na czarnym orle mieczowym, symbolu Prus i Pomorza Gdańskiego, spoczywała tarcza o złotym polu z czarnym gryfem, godłem Kaszub. Jeden herb miał więc pogodzić dwie tradycje, które w tym województwie się spotykają.
Ostatecznie wybrano rozwiązanie prostsze: sam gryf. Napięcie jednak nie jest wymyślone — już w II Rzeczypospolitej spierano się, czy herbem powinien być gryf, skoro w skład województwa pomorskiego weszło także dawne województwo chełmińskie, którego godłem był właśnie orzeł mieczowy.
Flaga — czarny gryf pomorsko-wendyjski na złotym płacie.
Płat złoty o proporcjach 5:8, a na nim czarny gryf pomorsko-wendyjski z podniesionymi skrzydłami, zwrócony w prawo, z wysuniętym czerwonym językiem. Flagę ustanowił sejmik 25 marca 2002 roku.
To flaga herbowa w najczystszej postaci: nie pasy wyprowadzone z barw, jak w kujawsko-pomorskim czy w fladze Polski, lecz całe godło przeniesione wprost na prostokątny płat.
W 2008 roku Zarząd Województwa wprowadził system identyfikacji wizualnej zawierający zmieniony wzór flagi: inne ustawienie gryfa i inny odcień złota. Zmianę zatwierdzono bez zgody sejmiku, czyli organu, który flagę ustanowił. Wzór ten był używany do 2010 roku.
Czarnego gryfa ze wzniesionymi skrzydłami i wysuniętym czerwonym językiem, w polu złotym. Herb ustanowiono w 2002 roku; autorem wzoru jest Wawrzyniec Samp.
Herb przyjęto mimo negatywnej opinii Komisji Heraldycznej działającej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sejmik uchwalił go pomimo tej opinii — co czyni herb pomorski jednym z nielicznych wojewódzkich herbów przyjętych wbrew organowi opiniującemu.
Wizerunek czarnego gryfa zwróconego w prawo na złotym tle uznaje się za herb Kaszub, i oba herby bywają utożsamiane; niektóre źródła podają nawet, że to jeden i ten sam herb. Wikipedia oznacza tę informację jako wymagającą źródła, więc warto traktować ją jako tradycję, a nie ustalenie.
Nie. W latach 1454–1795 herb województwa pomorskiego przedstawiał gryfa czerwonego w polu srebrnym. W II Rzeczypospolitej opisywano go tak: „Gryf czerwony zwrócony w lewo, w polu białym. Nogi przednie wspięte jak do biegu, skrzydła wyciągnięte jak do lotu, język wywieszony, korona na głowie”. Dzisiejszy gryf jest czarny, na złocie, i bez korony.
Płat złoty o proporcjach 5:8, na nim czarny gryf pomorsko-wendyjski z podniesionymi skrzydłami, zwrócony w prawo, z wysuniętym czerwonym językiem. Flagę ustanowił sejmik 25 marca 2002 roku.
Ostatni przegląd redakcji Emblema Mundi: 23 września 2026.