× Zoom

Województwo · Polska

Herb i flaga województwa kujawsko-pomorskiego

Jedno zwierzę złożone z dwóch połówek: półorzeł czerwony i półlew czarny, zrośnięte wzdłuż osi tarczy i nakryte jedną wspólną koroną. To hybryda kujawska, godło ziemi kujawskiej znane od XIII wieku — i jeden z nielicznych w Europie przykładów średniowiecznego sposobu łączenia dwóch herbów, który przetrwał do dziś.

Kujawsko-pomorskie

Flag

Flag Kujawsko-pomorskie

Not available

Coat of Arms

Coat of Arms Kujawsko-pomorskie

Not available

Herb województwa kujawsko-pomorskiego — w polu srebrnym półorzeł czerwony zwrócony w prawo i półlew czarny zwrócony w lewo, nakryte jedną złotą koroną otwartą z czerwonymi klejnotami

Herb — półorzeł czerwony i półlew czarny w polu srebrnym, pod wspólną koroną.

Herb

Blazon

W polu srebrnym półorzeł czerwony, zwrócony w prawo, o dziobie, języku i pazurach złotych, oraz półlew czarny, zwrócony w lewo, o języku czerwonym i pazurach czarnych. Na głowach półorła i półlwa złota korona otwarta z umieszczonymi w niej klejnotami w kolorze czerwonym.

Warto zatrzymać się przy koronie. Nie ma ich dwóch — jest jedna, wspólna, spoczywająca na obu głowach naraz. To ona zamienia dwie połówki w jedno zwierzę, a nie w dwa zwierzęta obok siebie.

Skąd pochodzą części

Herb przyjęto uchwałą sejmiku 10 lipca 2000 roku, ale żaden z jego elementów nie jest nowy.

  • Godło — półorzeł i półlew — pochodzi z herbów dawnych województw inowrocławskiego i brzeskokujawskiego, które nosiły je przed rozbiorami.
  • Srebrna tarcza nawiązuje do herbu dawnego województwa chełmińskiego.

Trzy dawne ziemie w jednym nowoczesnym herbie — i to bez dodawania czegokolwiek, co nie istniałoby wcześniej.

Półorzeł i półlew

Sposób jest stary i w Europie niemal wymarły. Bierze się dwa godła, przecina każde wzdłuż osi tarczy i zestawia lewą połowę jednego z prawą połową drugiego. Heraldyka europejska nazywa to dimidiacją. Używano jej w średniowieczu, by wyrazić unię dwóch ziem albo małżeństwo dwóch rodów.

Zarzucono ją niemal wszędzie, i to z dobrego powodu: przecięcie orła i lwa nie daje orła z lwem obok siebie, lecz stworzenie, które nie istnieje — jedno ciało o dwóch naturach. Zachodnia heraldyka wolała z czasem dzielić tarczę na pola i kłaść w każdym całe godło.

Kujawy poszły inną drogą. Hybryda utrwaliła się tu jako godło ziemi już w XIII wieku i przetrwała podziały administracyjne, rozbiory i dwa stulecia przerwy, by wrócić w 2000 roku na tarczę współczesnego województwa. Ta sama historia z XIII wieku i podobne godło łączą Kujawy z ziemią sieradzką i łęczycką.

Flaga województwa kujawsko-pomorskiego — trzy poziome pasy o szerokościach jednej czwartej, połowy i jednej czwartej, od góry czerwony, biały i czarny

Flaga — czerwony, biały i czarny, w proporcjach 1/4 : 1/2 : 1/4.

Flaga

Płat o proporcjach 5:8, podzielony na trzy poziome pasy o nierównych szerokościach: 1/4 : 1/2 : 1/4. Od góry czerwony, biały, czarny. Opracował ją Lech Tadeusz Karczewski, a ustanowiono w 2000 roku, razem z herbem.

Barwy nie są dobrane dowolnie — to barwy herbu, rozłożone na pasy: czerwień półorła, srebro tarczy oddane bielą, czerń półlwa. Szerszy pas środkowy odpowiada polu tarczy, węższe skrajne — dwóm godłom, które się na nim mieszczą.

Ta sama logika rządzi flagą Polski, gdzie biel to srebrny orzeł, a czerwień to pole herbu. Kujawsko-pomorskie stosuje ją do herbu o trzech barwach zamiast dwóch.

Kujawy

Kujawy leżą w północno-środkowej Polsce, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Nazwa pojawia się w źródłach pisanych po raz pierwszy w 1136 roku; po łacinie region nazywa się Cuiavia.

Historyczną stolicą jest Włocławek. Zwyczajowo dzieli się region na Kujawy Wschodnie ze stolicą we Włocławku i Kujawy Zachodnie z Inowrocławiem — a to właśnie od tych dwóch ośrodków wzięły nazwy dawne województwa, z których herbów pochodzi dzisiejsze godło.

Środkowe Kujawy pokrywają czarne ziemie, jedne z najżyźniejszych gleb w Polsce. Do bogactw naturalnych należy sól kamienna, wydobywana w okolicach Inowrocławia, oraz sól warzona z solanki w Ciechocinku.

Często zadawane pytania

Co przedstawia herb województwa kujawsko-pomorskiego?

W polu srebrnym półorła czerwonego, zwróconego w prawo, o dziobie, języku i pazurach złotych, oraz półlwa czarnego, zwróconego w lewo, o języku czerwonym i pazurach czarnych. Na głowach obu połówek spoczywa jedna złota korona otwarta z czerwonymi klejnotami. Herb przyjęto uchwałą sejmiku 10 lipca 2000 roku.

Skąd się wziął półorzeł-półlew?

To hybryda kujawska, godło ziemi kujawskiej sięgające XIII wieku. W herbie województwa pochodzi z herbów dawnych województw inowrocławskiego i brzeskokujawskiego, które nosiły je przed rozbiorami. Srebrna tarcza nawiązuje natomiast do herbu województwa chełmińskiego.

Czy takie łączenie połówek jest w heraldyce częste?

Nie. Łączenie dwóch godeł przeciętych wzdłuż — w heraldyce europejskiej zwane dimidiacją — było średniowiecznym sposobem wyrażenia unii dwóch ziem. Zarzucono je niemal wszędzie, bo tworzy stworzenia niemożliwe. Kujawska hybryda należy do nielicznych, które przetrwały do dziś.

Jak wygląda flaga województwa?

Płat o proporcjach 5:8, podzielony na trzy poziome pasy o szerokościach 1/4, 1/2 i 1/4: czerwony u góry, biały w środku, czarny u dołu. Opracował ją Lech Tadeusz Karczewski, a ustanowiono w 2000 roku. Barwy pochodzą wprost z herbu: czerwień półorła, srebro tarczy, czerń półlwa.

Gdzie leżą Kujawy?

W północno-środkowej Polsce, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Nazwa pojawia się w źródłach pisanych po raz pierwszy w 1136 roku, po łacinie Cuiavia. Historyczną stolicą jest Włocławek; zwyczajowo dzieli się region na Kujawy Wschodnie z Włocławkiem i Zachodnie z Inowrocławiem.

Źródła

  • Uchwała Nr 444/2000 sejmiku województwa kujawsko-pomorskiego z dnia 10 lipca 2000 r. w sprawie ustanowienia wzoru herbu, flagi i sztandaru (Dz. Urz. woj. kujawsko-pomorskiego z 2000 r. Nr 78, poz. 618)
  • Wojciech Czarnecki, Herb Województwa Kujawsko-Pomorskiego, kujawsko-pomorskie.pl
  • Wikipedia (pl) — Herb województwa kujawsko-pomorskiego, Flaga województwa kujawsko-pomorskiego, Kujawy

Ostatni przegląd redakcji Emblema Mundi: 23 września 2026.

← Wszystkie województwa Polski